by “- Birlik vadisinde gezerken bir ere rastlanırsa, O’nun gözünde gönlü olduğu görülür. Sen O’nun gözündeki gönlünde, kendi gözündeki gönlünü görebilirsen, O’na: “Sen ben misin?” de-.”
Bu ifade, 1970-1976 yıllarında, bir derin mistik yoğunlaşma sırasında algılanmıştı. Mânevi yollarda uzaklık-yakınlık ilişkisi ve uzağı yakına dönüştürme için gereken özellik olarak kabul edilen aşk, insanlık alemini çok ilgilendirmektedir.
Çokluk’tan birliğe doğru yolculuğa niyet eden kişi, değişken olandan değişmeyene uyum sağlamayı öğrenme azmini daima taze tutmalıdır. Bu duygu hasretlik duygusudur. Hz. Yakup (A.S.) bu duygu ile Hz. Yusuf (A.S.) ile bağını kesmemiş ve ümidini kaybetmemiştir (Kur’an-ı Kerim, 12/84).
Hz. Mevlânâ Mesnevi’ye ney’i anlatarak başlamış ve kamış’ın, vatanı olan toprağa duyduğu özlem ile, birlik aleminden çokluk alemine gelen insan’ın, asli vatanı olan birlik ve sonsuzluk âlemine olan hasretini sembollerle birleştirmiştir.
Aşk’ın âşık ve mâşuk’u birleştirici olması, aşkın ne olduğunu bilme çabasını gerekli kılar. Hz. Mevlânâ “- aşk, sayıya gelmez, hesaba sığmaz sevgidir -” ifadesiyle bize yol gösterir. “-Onlar Allah’ı; Allah da onları sever. Kur’an-ı Kerim 5/54-” Sevgi, Allah’ın güzel isimlerinden olan el vedud isminin anlamıyla âleme yayılmış ilahi bir rahmettir. Hz. Mevlânâ, sevgi ile bilgi ilişkisini, “-Bu sevgi de bilgi sonucudur, noksan bilgi nereden aşk’ı doğuracak?-” sözleriyle belirtmekte ve bilginin kalitesini göstermektedir. Doğru bilginin bulunması yolunda insana armağan edilmiş çok önemli bir imkân olan akıl ise, iyi tanınması gereken bir olgudur. “-Aklın hassası işin sonunu görmektir. Âkıbeti görmeyen akıl; nefistir, nefse yenilen akıl , nefis haline gelmiştir. Müşteri, Zuhal etkisi altında kalırsa Zuhalleşir. – Hz. Mevlânâ, Mesnevi, cilt II.-“. Akıl, yaşama potasını Aşk’a terk ettiğinde, aşk ile dolan gönül, onun özellikleri ile bezenir. Aşkın bilgisi ve bilginin aşkı ile, “-Bugün sana engel olan perdeyi açtık. Kur’an-ı Kerim, 50/22-” ve “-yer Rabbinin nuru ile aydınlandı. Kur’an-ı Kerim, 39/69-” ayetlerinin idrakı ve hissedilmesi yolu açılır.
Madde-mânâ birliği ve dengesi ile uzakların yakın olması, doğru bilgi ile cehaletin ve karanlığın nur’a dönüşmesi, samimiyetin, sabrın, ümit ve inancın ve de gayretin filizlenmesi kişiyi güvenli bir yola çıkarmaktadır: “-Ey kullarım, bugün size korku yoktur… ve mahzun da olmazsınız. Kur’an-ı Kerim, 43/63-”
Bu âleme Halife olarak gönderilen insan; erdemi öğrenip, O’na layık olup, yaşama gayesini idrak ederek uygulamaya ulaştığında, uzaklıktan yakınlığa, ayrılıktan vuslata varmakta ve görüşünü netleştirmektedir: “-Kalbini parlatırsan O’nu bu âlemde de görebilirsin… Hakk’ın zikriyle kalbine cila çekmeye bak… Abdülkadir Geylani, Mektubat, s. 35-”
Hoşça kalınız, esen kalınız.